Theater in romans: De Lessen

De lessen

De 38-jarige Eleonora is actrice. En ze is lerares in levenskunst. Ze leert jonge mensen hoe ze zich moeten kleden, hoe ze een gesprek voeren, hoe ze naar kunst moeten kijken, hoe ze muziek, elegantie, goed eten moeten waarderen. Ze heeft drie jonge jongens als leerling gehad en dat contact werd nooit al te persoonlijk. De 18-jarige Chirù is een talentvolle conservatoriumstudent viool. Hij zuigt alles op wat Eleonora aan ervaring en kennis heeft, alles is nieuw voor hem. Chirù is ouder dan haar andere leerlingen waren. Hij lijkt op haar, dat is voor haar een reden om hem als leerling aan te nemen. Haar goede vriend Fabrizio vindt dat hij te oud is. Ze houdt van hem. “Ik had kunnen zeggen dat ik Chirù had gekozen omdat ik van hem hield, en dan was dat waar geweest: ik hield van hem vanaf het eerste moment dat ik hem had gezien op het balkonterras van het bastion; maar ik hield ook van het almachtige gevoel dat ik kreeg door het besef dat ik zo’n absolute invloed op hem uitoefende dat die geen enkele dwang nodig had.” (p. 110) De theaterconnectie is wel duidelijk in dit boek. Eleonora is actrice. In het boek wordt onder andere verteld over het stuk waarin ze speelt en de tournee die ze maakt. Ze verkeert in artistieke kringen waarover ook wordt verteld in het boek.

De lessen

Wat vond ik ervan?

Het boek is een mengeling van Chirú, de lessen die Eleonora hem geeft en haar verleden. Het boek speelt zich grotendeels af op Sardinië waar ze ook haar jeugd heeft doorgebracht en die jeugd is niet bepaald gemakkelijk geweest. Murgia schakelt heel makkelijk tussen de lessen en het verleden, het heeft allemaal verband. Maar dat maakt het af en toe ook moeilijk om te volgen. Wat heeft verband en wat niet? Ik zit niet voor niets tegen het schrijven van dit blog aan te hikken. Ik heb met tussenpozen behoorlijk lang over dit boek gedaan en het was me onduidelijk waar het heen zou gaan. Dat helpt ook niet. Het wordt me wel duidelijk aan het eind dat er een reden is waarom Chirú door Fabrizio te oud wordt geacht. Het is in een situatie als die van beide hoofdpersonen heel makkelijk om de gevoelens en emoties te ver te laten gaan. Het was een mooi boek, vooral interessant vanwege het verleden van Eleonora en de lessen die ze daaruit haalt.

De lessen, Michela Murgia ; vert. uit het Italiaans door Manon Smits. – Amsterdam: Wereldbibliotheek, 2018.
Vert. van: Chirú. Turijn: Einaudi Editore s.p.a., 2015.
ISBN 978-90-284-2694-8

Meer boeken waarin theater een rol speelt? Kijk op mijn boekenpagina.

Gluren bij de buren

Op zondag 10 februari kon er in de hele stad gezellig gegluurd worden. Gluren bij de Buren is hét huiskamerfestival waarbij het vloerkleed het podium en de bank de tribune is. De huiskamers van Den Haag veranderden voor een dag in echte podia, voor zeer intieme optredens van verschillende lokale talenten. Door de hele stad kon je genieten van singer-songwriters, theatermakers, koren, noem maar op. De acts speelden tussen 12:00 en 17:00 uur meerdere optredens van 30 minuten, die je gratis kon bezoeken. Het is divers. In een huiskamer in Amersfoort stond een zangkoor van 35 mensen. De kleinste huiskamer kon je in een camper vinden. Dit evenement vond plaats in 23 steden. Het is de eerste keer dat dit evenement in Den Haag plaatsvindt en het is succesvol. Want in 81 huiskamers kon je optredens vinden van 81 acts, onder andere in mijn huiskamer, waar Alexander Franken, dichter, troubadour en kleinkunstenaar, kwam optreden. In totaal waren er 241 optredens.

huiskamerfestival gluren bij de buren

Een huiskamerfestival in mijn huiskamer

Het was hier in Den Haag vooral muziek, van alles van soloartiesten tot complete bands. Ook werd kleinschalig toneel opgevoerd en kon je verhalenvertellers gaan bekijken. Het centrum van Den Haag en ReVa was druk bevolkt met optredens, in mijn hoek van Den Haag Zuidwest was het wat rustiger. Het weer werkte niet echt mee deze zondag want het was druilerig en vochtig weer, en later op de middag regende het. Dat hield de bezoekers niet tegen, want die kwamen wel. Helaas bij mij niet zo vreselijk veel, want mijn huiskamer herbergde deze middag in totaal tien mensen. Het was niet zo’n probleem, Alexander had er geen moeite mee en zong toch wel. Het was nu zo kleinschalig dat er heel veel interactie plaats kan vinden tussen publiek en zanger. En dat maakte het reuze gezellig. Toevallige ontmoetingen zijn ook leuk, want twee dames die onafhankelijk van elkaar binnenkomen, blijken oud-klasgenoten te zijn van de middelbare school.

Wat vond ik ervan?

Ik heb mijn huiskamer opgegeven omdat ik dit een heel leuk concept vind. Het is een huiskamerfestival, heel laagdrempelig, waar je voor niets je een hele middag kan amuseren. Het is gevarieerd, want er is wel veel muziek, maar heel veel verschillende soorten muziek. Op één ding had ik me echter wel verkeken. Als er in je huiskamer gespeeld wordt kan je niet ergens anders gaan kijken. Daarom denk ik er nog over na of ik volgend jaar weer iemand in mijn huiskamer wil. Want het kan ook zijn dat ik volgend jaar in andermans huiskamer ga kijken. Dat ik dan afval, is niet erg want twee bezoekers van vanmiddag vertelden al dat zij volgend jaar hun huiskamer ter beschikking stellen. En daarmee is de basis gelegd voor een succesvol festival dat volgend jaar weer plaats kan vinden.

Loterij: #WOT 2019, deel 6

Elk jaar, in december, koop ik een decemberkraslot voor twee vriendinnen en mezelf. We pakken dat alle drie verschillend aan. Vriendin W krast alles in één keer leeg en ziet meteen wat ze wint of niet. Vriendin M krast keurig elke dag een vakje en wint niets. Ik vergeet het ding, kras in januari alle vakjes leeg en zie dat ik ook niets win. Ieder heeft een eigen strategie.

Loterij = een kansspel waarbij de deelnemers loten kopen van een bepaalde waarde. Aan elk lot is een cijfer en/of lettercombinatie verbonden. De opbrengst van de lotenverkoop wordt voor een deel gebruikt voor het uitkeren van prijzen. Deze prijzen worden door middel van een toevalsgenerator, vaak onder het toezicht van een notaris, verdeeld onder de deelnemers.

loterij

Loterij

Ik heb me weer laten verleiden tot het meedoen met de Staatsloterij. Ik heb het twee jaar geleden opgezegd omdat ik niets won. Dikke kans dat het daar weer op uitloopt, maar ik heb een gratis lot erbij en mijn Nederlandse hart vindt dat mooi. Over een paar maanden zal ik hem wel weer opzeggen. Tot dan ga ik maar dromen, want wat kan ik allemaal doen als ik een leuk bedrag win.

  • Mijn onderwater hypotheek grotendeels aflossen
  • Die vakantie naar Curacao waar ik al jaren van droom
  • Weer naar New York want daar droom ik ook van
  • Koop ik een nieuwe eettafel met stoelen

En moet ik eigenlijk vreselijk verzinnen wat ik allemaal wil. Want laten we nou wel zijn, het gaat me best goed. Gezondheid kan je niet kopen en geluk ook niet. Geld helpt wel een beetje, maar is niet alles.

Iedere donderdag publiceert @drspee een woord waar je over mee kunt bloggen, vloggen, ploggen of op een andere manier kunt meedoen. WOT betekent Write on Thursday. Het woord van deze week staat hier.

Foto: Pixabay, CC0 gebruik.

Oorlog en vrede van Leo Tolstoj, deel 2 #wijlezenoorlogenvrede

Dit tweede deel van Oorlog en vrede heeft wat meer tijd gekost omdat ik eigenlijk teveel ernaast aan het doen was. De deadline, 29 december heb ik niet gehaald en ruim overschreden. Dit tweede deel wordt nu gepubliceerd op de deadline van het derde deel. Shame on me, want ik heb zelf die data vastgesteld.

Het verhaal

Het eerste wat opvalt is dat dit tweede deel heel wat meer tijd beslaat dan het eerste. Dat eerste deel besloeg zes maanden, dit tweede deel begint in 1806 en eindigt in 1811. Het is het deel van de mensen, de families. Ik hoorde al van Sue dat het derde deel voornamelijk over de oorlog gaat. Er gebeurt veel, zeker bij de families. De familie Bolkonski denkt dat Andrej gesneuveld is. Pierre is somber vanwege de vermeende verhouding van zijn vrouw met Dolochov. Andrej keert terug bij zijn familie net op tijd om de bevalling van zijn vrouw mee te maken. Zij overleeft de geboorte van hun zoon niet. Ik wil in de rest van dit verhaal nog wat mensen uitlichten. Let op, als je het boek nog niet gelezen hebt: er volgen spoilers.

Natasja Rostov

Natasja is lief, schattig en naïef, anders kan je het niet omschrijven. Ze begint in dit deel als een meisje dat danseres wil worden en nooit wil trouwen. Na wat kalverliefdes verlooft dit zestienjarige gravinnetje zich met vorst Andrej die op dat moment bijna twee keer haar leeftijd is. Het lijkt allemaal goed te gaan, behalve met de vader van Andrej die woedend is over de verloving en vindt dat de bruiloft een jaar uitgesteld moet worden. De familie vertrekt aan het einde van dat jaar naar Moskou ter voorbereiding van het huwelijk en daar gebeurt het. Ze wordt opgemerkt door Anatole Koeragin en wordt tot zijn nieuwste speeltje verheven. Hij brengt het arme kind het hoofd op hol, en ze raakt volslagen in verwarring en denkt dat ze van hem houdt. Het komt tot een chaotisch hoogtepunt als Anatole het plan opvat haar te schaken en haar te trouwen, hetgeen helemaal niet kan omdat hij in het geheim al is getrouwd. Zij gelooft hem volledig en gaat ervoor. In een brief aan Marja, de zus van Andrej zegt ze de verloving met Andrej eenzijdig op. De hele schaakpoging wordt verijdeld en ze staat alleen, in schande. Anatole kan gewoon weglopen en ondervindt totaal geen gevolgen van zijn volstrekt gedachteloos handelen.

De jonge mannen: Anatole

Anatole Koeragin is gedachteloos, rijk, verwend en totaal gewend alles te doen waar hij zin in heeft. “Hij gaf alleen om vrolijkheid en vrouwen, en aangezien hij die voorkeuren niet oneervol vond, en hij niet in staat was te bedenken hoe de bevrediging van deze voorkeuren op anderen overkwam, hield hij zichzelf in alle eerlijkheid voor een onberispelijk mens, had hij een oprechte afkeer van schurken en slechte mensen en ging hij met een gerust geweten en met opgeheven hoofd door het leven.” (p. 729)
Op de één of andere manier is hij in een huwelijk met de dochter van een Poolse landeigenaar verzeild geraakt. Dat huwelijk is geheim maar bekend bij Dolochov die met hem mee feest, maar ook bij Pierre. En Pierre is woedend over wat Anatole Natasja heeft aangedaan en zorgt ervoor dat Anatole uit Moskou verdwijnt.

Pierre

Pierre gaat wat verdwaasd door het leven, is steenrijk en weet niet goed wat er mee te doen. Zijn huwelijk is slecht. Vanwege de vermeende verhouding van Dolochov met zijn vrouw Hélène gaat hij een duel aan dat hij met meer geluk dan wijsheid wint. Hij ontmoet een vrijmetselaar en stort zich op de vrijmetselarij. Hij probeert goed te doen voor zijn mensen, maar slaagt daar niet in. Achter zijn rug om wordt hij bedot. Maar “iets zeggen wat een ander onaangenaam vond, iets anders zeggen dan wat iemand verwachtte, wie hij ook was” (p. 463) dat was voor hem het allerzwaarste.

Dolochov

Dolochov is van eenvoudige komaf. Het is een meeloper die profiteert van zijn rijke vrienden. Hij wordt verliefd op Sonja, het nichtje van Natasja, maar die liefde wordt niet beantwoord. Het is een manipulator. Uit wraak gaat hij kaarten met Nikolaj Rostov en maakt hem 43.000 roebel afhandig met kaarten en vals spelen.

Nikolaj Rostov

Nikolaj is kapot van het verlies van het geld en bekent het aan zijn ouders. Het is een aardig bedrag voor een jonge officier die 10.000 roebel per jaar verdient (p. 509). Hij wil het terug betalen aan zijn ouders, maar echt serieus is hij daar niet mee. Ook wil hij meehelpen met de zaken van de familie want ze zijn in geldnood. Hij geeft het al snel op, maar krijgt ook geen goed voorbeeld van zijn totaal niet zakelijke vader. Een huwelijk met een rijke erfgename gaat niet door, hij is verliefd op Sonja en wil met haar trouwen.

De eindindruk

Dit deel laat verwende jonge mannen zien die doen waar ze zin in hebben. Daar kan een lezer zich over verbazen, maar teveel geld doet dat met mensen. En het draait om geld in de Russische adel. Aan de ene kant heb je steenrijke families die alles kunnen doen, aan de andere kant heb je verarmde families zoals de Rostovs die nog steeds alles doen waar ze zin in hebben. En het blijft interessant. Wat ik dan minder interessant vond waren de verhandelingen over de vrijmetselarij, maar dat is ook iets waar ik nooit veel van begrepen heb. Enige historische kennis over de oorlog is wel nuttig.

Het eerste deel van mijn bespreking van Oorlog en Vrede vind je hier.

21 gewetensvragen over 2018

Eind van het jaar: tijd voor bezinning. Ik kwam deze lijst met gewetensvragen tegen op twitter. Nicole Offenberg heeft ze samengesteld en ik heb er een tijdje over moeten broeden, maar heb ze toch beantwoord. Hierover ging het:

1 – Wat heeft je enorm geraakt?
En eigenlijk moet ik dan vraag 4 als eerste beantwoorden, want waar werd ik het meest door geraakt? Ga dus eerst naar 4 en kom dan hier in 1 terug.
Ik werd geraakt door mijn vrienden en familie die me allemaal steunden in een heel moeilijke periode. Bellen, mailen, appen, een vriendin die elke keer met me meeging naar het ziekenhuis, een andere vriendin die me vaak kwam opzoeken, het hield niet op.

2 – Wat was je stoerste moment in 2018?
De eerste keer sporten, acht weken na de operatie. Ik lag daarna ongeveer op apegapen op de mat, en kreeg een stevige high five van mijn personal trainer, maar ik had het wel gedaan. En het was zo lekker!

3 – Op wie was je stiekem jaloers en waarom?
Klein beetje jaloers op alle gezonde mensen. Geen gedoe aan je hoofd, geen doktersbezoeken, geen bestralingen, geen operaties.

4 – Waarover heb je teveel gepiekerd?
In mei 2018 kreeg ik een totaal onverwachte mededeling, namelijk dat ik darmkanker had. Daar zit ik dan, in een kliniek waar ik net een darmonderzoek had gehad, en een dokter tegenover me die me vertelde dat hij een kwaadaardige poliep had gezien. De grond zakte weg onder mijn voeten. En dan nog anderhalve week wachten op de uitslag van aanvullende onderzoeken.

5 – Op welke nee was je heel erg trots?
Ik zat dit jaar niet echt in een positie om ergens nee op te zeggen.

6 – Wat was het mooiste moment van 2018?
Na die operatie, na die geneesperiode, lekker in het warme weer buiten zijn, genieten van het leven.

7 – Welk nieuws maakte je dit jaar blij?
Een week na de operatie kreeg ik van de chirurg te horen dat er geen uitzaaiingen waren, dat ze alles weg hadden kunnen nemen van de tumor. De weggehaalde lymfeklieren waren allemaal schoon. Ik heb daarna een feestje gevierd.

8 Wat heb je geleerd over jezelf in 2018?
Ik heb altijd gehoord dat ik best wel een bijtertje kan zijn, dat ik kan doorzetten. Het was iets waarvan ik wist dat mensen dat van me dachten, maar dat heb ik wel voor mezelf bewezen dit jaar.

9 – Wat was je stoutste moment in 2018?
Uhhh, geen idee eigenlijk. Heb ik er tijd voor gehad? Ben ik in de gelegenheid geweest? Niet echt.

10 – Voor wie of wat was je dit jaar dankbaar?
Daarvoor ga ik weer even terug naar 1, naar die vriendin die naast me zat in de kliniek en meteen zei, ik ga elke keer met je mee naar het ziekenhuis. Als zij niet kon, ging haar man mee, hij is ook een goede vriend van me. Dat heeft enorm geholpen.

11 – Wat is er anders als je 2018 vergelijkt met vijf jaar geleden?
2013 en 2018 verschillen niet zoveel als ik bedenk dat mijn leven in beide jaren opgeschud werd. In 2013 was ik werkeloos en was ik druk aan het solliciteren. Het had een fijner jaar kunnen wezen.

12 – Wie of wat heb je losgelaten in het afgelopen jaar?
Gek genoeg heb ik mijn gezondheid losgelaten. Wat mij overkomen is het afgelopen jaar is botte pech. Toen ik daar eenmaal over uit was, heb ik het losgelaten.

13 – Wat was het beste besluit in het afgelopen jaar?
Het hele jaar is een opeenhoping geweest van besluiten over mijn gezondheid. Allemaal goed, besluit ik achteraf.

14 – Welke keuze pakte dit jaar niet uit zoals je wilde?
Alle keuzes waren goed, ga ik vanuit. Ik heb iets te veel keuzes moeten maken.

15 – Op welk moment kwam de strijder in jou naar boven?
Daar kan ik geen specifiek moment voor aanwijzen. Ik weet dat ik de eerste twee weken na die uitslag totaal uit het lood was, pas toen ik hoorde dat er heel goed iets aan gedaan kon worden, ging het beter.

16 – Wat was de grootste verleiding in het afgelopen jaar?
Eten. Ik ben vier jaar bezig geweest met afvallen, ben in die periode ruim twintig kg afgevallen maar dit jaar heb ik het er even bij laten zitten. Ik kreeg wel complimenten dat ik was afgevallen, maar voor de operatie mocht er niets meer af. Er is ook niets meer afgegaan. En daarna heb ik nergens op gelet. Dat ik redelijk op gewicht ben gebleven is meer geluk dan wijsheid.

17 – Met welk gevoel luid jij 2018 uit?
Ben blij dat ik het kan afsluiten. Het is een enerverend jaar geweest, er is veel gebeurd, beetje veel om allemaal te behappen en het is wel goed geweest.

18 – Wie kwam met stip binnen in de categorie ‘leuke, nieuwe mensen’?
Collega E die heel goed was in het aanhoren van alle verhalen over het ziekenhuis en alle behandelingen. We hebben bovendien wat gemeen, we zijn allebei fitness fanaten.

19 – Waar kijk je enorm naar uit in 2019?
Een normaal jaar. De week in Wenen met beste vriendin, zijn we pas drie jaar over bezig of zo, maar nu wordt het concreet. Mijn verjaardag, vorig jaar niet gevierd aangezien ik toen net rotnieuws had gekregen. Dit jaar word ik 55, dat mag gevierd worden.

20 – Met wie wil je in 2019 een keer heel graag uit eten?
Kweenie. Een filmster? De koning? Een paar andere beroemdheden? Oh, en dan tot de ontdekking komen dat ik volslagen stilval omdat ik vreselijk verlegen kan zijn. Doe maar een paar goede vrienden.

21 – Wat wens je jezelf toe in het nieuwe jaar?
Mezelf terugvinden, ik ben ergens mezelf een beetje kwijt geraakt. Gezondheid. Een saai jaar.

Statistiek #WOT 2019, deel 1

Het nieuwe jaar wordt bij uitstek begonnen met statistieken. In mijn geval in ieder geval wel. Niet alleen op mijn werk waar ik eens keurig ga tellen hoeveel aanwinsten er zijn geweest vorig jaar – spoiler: niet veel – maar ook thuis. Blogcijfers, sportcijfers, leescijfers (zie Goodreads, dat ga ik in een apart blog behandelen), financiën. Ik ben er dol op. Oké, misschien niet helemaal op financiën.

Statistiek ~ 1) Becijferingsmethode 2) Bètawetenschap 3) Deel van de wiskunde 4) Grafische voorstelling 5) In cijfers verwerkt inzicht in maatschappelijke verschijnselen 6) Leer om door cijfers inzicht te krijgen in massale verschijnselen 7) Leer van de cijfergroepering 8) Methode om door cijfers inzicht te krijgen 9) Schematische weergave van gegevens

Blogcijfers

Martha gooide haar blogcijfers de wereld in, dat ga ik maar niet doen. Ik zie berichten in mijn lijst met één view en dan is het toch meer of ik voor mezelf blog. Er is één uitschieter in de cijfers op Stukjes en dat ligt aan het boek, want Lampje van Annet Schaap was dit jaar een uitschieter in de boekenwereld, met de ene bekroning na de andere. Het was één van de vier boeken in 2018 die van mij vijf sterren heeft gekregen. Geweldig boek, vooral lezen. En voor de rest… Ik had aan het begin van het jaar, zoals elk jaar het voornemen meer te gaan bloggen. En toen werd ik ziek. Dusdanig ziek dat ik echt totaal geen belangstelling voor bloggen kon opbrengen op geen van beide blogs. Op Stukjes heb ik in mei en juni wel drie blogs geplaatst. Op Ali heb ik in mei niets geplaatst en pas eind juni een blog waarin ik vertelde waarom ik zo stil was. Pas later in het jaar ging ik weer wat meer bloggen, maar de cijfers voor beide blogs zijn het laagste in jaren. Op Stukjes heb ik 53 blogs gepubliceerd, op Ali 19 blogs. Ik ben op Stukjes nu wel ongemerkt de 400 blogs gepasseerd. Op Ali moet ik daar nog even mijn best voor doen, want daar heb ik er 236.

Sportcijfers

Mijn meest geliefde methode om bij te houden wat ik allemaal doe? Een excelsheet waarin ik alles vermeld wat ik doe in de sportschool. Elk baantje dat ik zwem, elk rondje loopband, elk half uurtje op de crosstrainer, elke groepsles en elke personal training met Pedro. Het excelsheet van het afgelopen jaar was wat leeg en met de gebeurtenissen van het afgelopen jaar erbij vond ik het ook niet zo belangrijk voor mijn jaarverslag. En sporten doe ik nog steeds, alleen het fanatisme van vorige jaren ben ik nog even kwijt, maar het komt wel weer, ik heb mijn gezondheid tenslotte ook weer terug gevonden.

sportcijfers

Iedere donderdag publiceert @drspee een woord waar je over mee kunt bloggen, vloggen, ploggen of op een andere manier kunt meedoen. WOT betekent Write on Thursday. Het woord van deze week staat hier.

Hans Boland en de kunst van het vertalen

In het afgelopen jaar heb ik Anna Karenina gelezen met een aantal andere mensen. Ik ben toen begonnen met de vertaling van Wils Huisman uit 1965, heb ook een Engelse vertaling van Richard Pevear en Larissa Volokhonsky gelezen en ben tenslotte overgestapt naar de vertaling van Hans Boland. En Hans Boland heeft over deze vertaling weer een boek geschreven.

Het vak van vertalen

Ik heb in mijn kennissenkring een vertaler zitten en weet dat het een vak is. Want vertalen heeft niet alleen te maken met woorden overzetten uit een andere taal, maar ook met interpretatie. Kan je met een vertaling uit bijvoorbeeld Engels zelf nog wel denken dat je het beter kan verzinnen, met een vertaling uit het Russisch heb ik echt wel die vertaling nodig. Ruim dertig jaar geleden heb ik tijdens mijn studie een jaar Russisch gehad. Ik ben nu nog in staat die vreemde letters te lezen, maar daar blijft het wel bij.

Waar gaat dit boek over?

Dit boek gaat over vertalen en ook over keuzes die je maakt terwijl je bezig bent met vertalen. En het gaat ook over Tolstoj, zijn boek Anna Karenina en de Russische samenleving van de negentiende eeuw. Dit werk maakt het allemaal veel duidelijker. Ik heb Anna behoorlijk aandachtig gelezen omdat ik ook bezig was met bloggen erover, maar ik heb toch dingen gemist als ik dit werkje lees. Wat me bijvoorbeeld nu hielp was de vergelijking tussen de karakters (pp. 44-49). Anna en Karenin: “Hoewel ze met elkaar getrouwd zijn en hun huwelijk alleszins leefbaar is, bruist Anna van leven en is Karenin niet meer dan een robot.” (p. 45) Anna en Dolly: “De vrouw als minnares tegenover de vrouw als moeder. Anna sprankelt en schittert. Dolly heeft iets muizigs en klaagt en tobt eeuwig.” (p. 46) Wat Boland over de plot vertelt, bewijst voor mij dat er erg veel pagina’s geschreven zijn over niets. “De verhaalstof van de roman is de facto gebaseerd op de geschiedenis van één ongelukkige en één gelukkige liefde, beschrijvingen van het plattelands- en van het stadsleven, uiteenzettingen en discussies over maatschappelijke en filosofische thema’s – het agrarische vraagstuk, het feminisme, de dood, de kunst – en een zee van socializing.” (p.50) En dat zijn overigens ook thema’s die ik terug zie keren bij Oorlog en Vrede.

hans boland

Boland en zijn vertaling

Wat Boland zegt “De woorden van een literaire tekst zijn veel meer dan woorden alleen.” (p. 16) Zijn standpunt voor de vertaling van Anna Karenina gaat over vrij vertalen. Hij wil zijn eigen taal in volledige vrijheid los laten op het origineel. En dan die tekst zo kneden tot origineel en vertaling elkaar zo volledig mogelijk dekken. Hij is van mening dat een goed boek in een slechte vertaling een slecht boek wordt. Daarom is deze roman die als de beste van de negentiende eeuw wordt beschouwd in Nederland nooit zo’n daverend succes geworden. Daarvoor zijn volgens Boland de vertalingen te houterig. De stijl moet overtuigend zijn. “Wat de schrijver heeft te zeggen blijft onverstaanbaar zolang er iets wringt tussen taal en betekenis.” (p. 76) En wat eigenlijk wel grappig was om te lezen: het hoofdstuk over Slabberdewaski, en daarmee wordt Tolstoj bedoeld. Want hij was als redacteur van zijn eigen boek een sloddervos. Personen die twee keer opduiken en twee verschillende namen hebben, mensen die ineens van beroep veranderen, fouten in tijden, en ga zo maar door. Al met al is het een heel interessant boek om te lezen als je voor lief neemt dat Boland het af en toe wel heel goed weet. Zeker na het lezen van Anna Karenina in de vertaling van Boland. Of zoals ik gedaan heb, Huisman, Pevear/Volokhonsky, Boland, want daardoor heb ik de nodige vergelijkingen kunnen maken in de versies.

Hij kan me de bout hachelen met zijn vorstendommetje: over Anna Karenina en de kunst van het vertalen / Hans Boland. – Amsterdam: Pegasus, 2017. – 127 p.
ISBN 978-90-6143-430-6

The Librarian van Larry Beinhart

Ik ben aan The Librarian van Larry Beinhart begonnen in het kader van de maand van het vergeten boek. Lees een boek uit je eigen boekenkast dat ooit met veel enthousiasme daar in is beland en nu dus eruit komt. Met dit boek moet ik echt goed nadenken hoe dat in mijn kast is beland, maar dat ligt denk ik aan het beroep van hoofdpersoon David Goldberg die bibliothecaris is bij een universiteit.

Het verhaal

Universiteitsbibliothecaris David Goldberg gaat werken voor miljonair Alan Carston Stowe. De bedoeling is dat David het archief van Stowe gaat bewerken voor het nageslacht. Onbedoeld raakt David in de problemen doordat rechtse politici ongerust zijn over wat David zou kunnen vinden. Stowe financiert veel van hun activiteiten. Ze zijn bang dat hun vuile trucjes om ervoor te zorgen dat de Republikeinse president Augustus Winthrop Scott voor een tweede termijn wordt herkozen, naar boven komen. Scott, zoon uit een rijk Republikeins gezin heeft alles in zijn leven in zijn schoot geworpen gekregen. Hij is uit Vietnam weg gebleven door zich aan te melden voor de National Guard in tegenstelling tot zijn democratische tegenstander Anne Lynn Murphy die als verpleegkundige in Vietnam is geweest. Goldberg rolt hier per ongeluk in, weet iets, maar eigenlijk ook niets, gaat eigenlijk pas onderzoeken als hij wordt achtervolgd door de boeven en komt dan dingen te weten. En daarbij speelt de bibliotheek van Stowe een grote rol: “He [Hoagland] suddenly understood, that’s what this business about the library and a librarian was for. Who would care about the Stowe Library or even the Collected Papers of Alan Carston Stowe unless he was the Man Who Stole the Presidency? Otherwise he was nothing, just another man who’d made lots and lots of money, not even the most money, in a time when lots of men had made lots and lots of money. For all the people who sucked up to him on a daily basis, there was hardly anybody who’d remember hij a year after he died.” (p. 185) Uiteindelijk draait het rommelen met de verkiezingen allemaal om de staat Idaho, de staat waar Murphy vandaan komt. Een kleine staat met weinig stemgerechtigden waar de opkomst onwaarschijnlijk hoog is en waar de meerderheid voor Murphy stemt. Waarop het toch gunstig wordt voor Murphy, denkt de onschuldige lezer met nog zo’n honderd pagina’s te gaan.

Mijn leeservaring

Kort gezegd: het grappigste boek dat ik dit jaar heb gelezen. Het gebeurde me regelmatig dat ik in lachen uitbarstte over iets dat in het boek werd beschreven. Maar eigenlijk is het ook het meest droevige boek dat ik heb gelezen. Al in de eerste paar hoofdstukken kreeg ik de indruk dat ik dit boek op dit moment live beleef. De overeenkomsten tussen dit boek en de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2016 zijn wel heel groot. Ook hier een wat twijfelachtige Republikeinse kandidaat met het verschil dat Scott voor zijn tweede termijn bezig is. Zijn tegenstander is een vrouw, Anne Lynn Murphy is een voormalig verpleegster en voormalig arts die het tegen Scott opneemt. En dan ben ik ook bang dat, hoewel hier en daar overdreven, de niets ontziende moeite om de macht te veroveren redelijk waar wordt beschreven. Beinhart is goed in het beschrijven van personages met al hun merkwaardige karaktereigenschappen. Uiteindelijk is het een verhaal over helden, maar het kan ook over cynisme gaan, of over de heel kleine reden in een ver verleden waarom iemand iets zou doen. Het is een veel omvattend boek, met veel personages die ogenschijnlijk weinig met het verhaal te maken hebben, maar dat valt dan weer tegen. En waarom de ik-vorm in het boek? Het boek moet een schrijver hebben en David Goldberg geeft de reden waarom hij het boek ‘geschreven’ heeft: “And for myself. This time, this time, I was not just the keeper of the flame.” (p. 432)

Larry Beinhart

Larry Beinhart is het meest bekend als de schrijver van American Hero dat verfilmd is als Wag the Dog.

The Librarian / Larry Beinhart. – New York : Nation Books, 2004. – 432 p.
ISBN 1-56025-636-2

Jaaroverzicht voor toneel in 2018

Begin dit jaar begon ik met te noteren wat ik in 2018 allemaal op het toneel zou gaan zien aan toneelstukken en musicals. Ik probeer mijn waarde-oordeel eruit te houden, vooral ook omdat ik nog steeds recensies schrijf, maar dat is toch niet helemaal gelukt. Voor dit jaaroverzicht heb ik stukken met regisseur en groep genoteerd en onderscheid gemaakt tussen beroeps en amateurtoneel. Een korte omschrijving staat erbij.

De lijst

  • Closer van Patrick Marber, door Theatergroep SPOT. De eerste toneelvoorstelling van een groep die tot nu toe alleen musicals heeft gemaakt, maar nu ook in het theater staat. Het viel helemaal niet tegen, was wat lastig te volgen omdat het vrij fragmentarisch was, maar ik heb geboeid zitten kijken naar vier mensen die prima konden acteren. (27 januari)
  • Was getekend Annie M.G. Schmidt, een musical met mijn geliefde Simone Kleinsma die een prachtige ontroerende rol speelde, en ook William Spaaij die de rol van de zoon van Annie met verve speelde. (2 maart)
  • Twelfth Night van de Royal Shakespeare Company, gefilmd en wel bekeken in Pathé Buitenhof die wel meer van dit soort dingen heeft. De RSC heeft het goed voor elkaar met dit soort dingen, want je krijgt niet alleen het uitstekend gespeelde toneelstuk, maar ook een toelichting, vaak een interview met de regisseur (8 maart)
  • Othello van het Nationale Toneel, in de HNT Studio’s in de Schouwburgstraat. Mooi, gestileerd en contrastrijk. Zwart en wit, letterlijk, alle spelers in het wit, alle witte spelers ook met witte pruiken op. De enige zwarte was Werner Kolf, de acteur die de rol van Othello speelde. (30 maart)
  • Augustus Oklahoma van Tracy Letts, door Toneelgroep ROOD. Op locatie gespeeld in Villa Ockenburgh. Een zinderende, krachtige, fantastische voorstelling. Geboeid zitten kijken naar het fantastische acteren van deze groep mensen die met elkaar tien jaar bezig zijn. ROOD viert dit jaar het tienjarig jubileum. (31 maart)
  • Hutkunstje III in de Kunsthut: een soort Open Podium zoals vroeger in de Poort was. Verhalen, onzindingen, zang, preview voor toneelstukken. Er zaten grappige dingen tussen, er zaten ook dingen tussen waar ik niets aan vond. (14 april)
  • Macbeth, National Theatre Live, in Pathé. Van genoten. Mooie voorstelling, geweldig acteerwerk. Dit is wel de meest depressieve Shakespeare die ik ken. Macbeth is gedoemd vanaf het moment dat hij de Weird Sisters ontmoet. (10 mei)
  • Gevaarlijke vrouwen van Durf. Mooie montagevoorstelling van een amateurgroep die ik alsmaar zie groeien. Ik vind lang niet alles leuk, kan me bijvoorbeeld God herinneren waar ik geen moer van begreep, maar dit was mooi. Gebaseerd op een boek van Beatrice de Graaf over vrouwen en terrorisme was dit het verhaal van Sara S. die in een samenleving geregeerd door extreem rechts een subversief blog schrijft en opgepakt wordt. (26 mei)
  • De Oresteia van het Nationale Theater, onder regie van Theu Boermans. “In deze oertekst van de westerse beschaving staat de machtsverhouding tussen mannen en vrouwen centraal”. Gekenmerkt door moord, wraak en bloed. Klytaimnestra die haar man Agamemnon en de Trojaanse prinses Kassandra vermoordt. Orestes die zijn moeder en haar minnaar vermoordt. Boeiend spel van geweldige acteurs. Anniek Pheifer die Klytaimnestra speelde, leek er in te moeten komen, want die vond ik echt niet goed in het begin, maar dat kwam goed. Het decor, een soort enorme golf plaat die ronddraaide, en een enorme straal bloed die in het midden terecht kwam, eerst op Klytaimnestra, later op Orestes, beide moordenaars. Beginpunt van de verankerde machtspositie van de man. Orestes komt door een idioot argument weg met de moord op zijn moeder. (31 mei)
  • Romeo and Juliet, Royal Shakespeare Company, in Pathé Buitenhof. Elke keer als ik dit stuk zie, verbaas ik me over de kinderlijke verliefdheid van de hoofdpersonen. Eén blik op elkaar laat ze smelten voor elkaar. Gedegen acteerwerk van de Engelse acteurs, gekleurd gezelschap. Romeo wordt gespeeld door een jonge acteur van Indiase afkomst. Er zijn verschillende zwarte acteurs in het gezelschap en meer mensen met een Indiase afkomst. Ook een groep heel jonge spelers, scholieren die kleine rolletjes mogen vervullen. Mooie uitvoering. (16 augustus)
  • Parade, van Spot een musical over een moeilijk onderwerp. Een Joodse man die in de jaren twintig van de negentiende eeuw verdacht wordt van moord op een meisje. En dat in het racistische en bepaald niet jodenminnende diepe zuiden van de Verenigde Staten. Hij wordt vermoord en de ware dader wordt nooit gevonden. Het was mooi, maar ik voelde de connectie niet helemaal met dit stuk. (15 september)
  • Macbeth, Royal Shakespeare Company. De tweede uitvoering en één die ik heel wat lastiger vond dan die eerste die ik heb gezien. Met Christopher Eccleston als Macbeth. Lady Macbeth was naar mijn idee wat hysterisch. De professor in de intermission had het ook nog over Lady Macbeth en “sexual incontinence”, waar ik me nou helemaal niets bij kon voorstellen. De drie Weird Sisters werden gespeeld door drie ongeveer tienjarige meisjes die vrijwel alles tegelijk zeiden hetgeen een heel grappig effect gaf. Het stuk werd gespeeld op een vloer die de indruk gaf een biljarttafel te zijn, met vilten vloer en houten randen. Er was een grote digitale klok op de achtergrond die twee uur lang aftelde tot de dood van Macbeth. Een mooie voorstelling, maar ik was niet compleet onder de indruk. Macbeth in scène 5, van de vijfde acte: “Out, out, brief candle! Life’s but a walking shadow, a poor player that struts and frets his hour upon the stage and then is heard no more. It is a tale told by an idiot, full of sound and fury, signifying nothing.” (4 oktober)
  • Neoptolemos van de Kraamkamer. Het tweede deel van de trilogie van Koos Terpstra. Ik was zwaar onder de indruk toen ik voor de eerste keer de Troje trilogie zag en volgens mij was dat toen een regie van Arne Sybren Postma. Ook ditmaal was het zijn regie, maar dit keer kwam ik er niet in. Twee acteurs waarvan ik vond dat ze niet helemaal de chemie hebben. Het was best een mooie voorstelling, maar niet optimaal. (6 oktober)
  • Doek, van Maria Goos, door Toneellab. Een stuk voor twee personen, in dit geval twee mensen die ik al heel vaak heb zien spelen, namelijk Ron Strijaards en Jeanet Schurman-Vredeveld. En wat een genot om die twee te zien spelen, de chemie spatte eraf en ook het spelplezier. Alle twee moesten ze diverse personages spelen en kwamen dan elke keer weer terug bij de basis. Ik weet nu wat een actrice is: een hoer met een goed geheugen. (13 oktober)
  • Na de regen, van Sergi Belbel, door Haag. Jaren geleden heb ik dit stuk al gezien van Hasteria en heb er toen zelfs foto’s van gemaakt. Een leuk stuk. Later heb ik het nog een keer gezien van Durf die er een heel andere versie van had gemaakt. De versie van vandaag was verrassend actueel. Alle rokers in een bedrijf gaan het dak op om te roken. Het is zo erg dat je bij de ingang wordt gecontroleerd of je sigaretten bij je hebt. Sigaretten bietsen van elkaar kan, maar die dingen zijn zo duur dat ze elkaar terug betalen. En dat is waar we met het huidige antirookbeleid van de regering naartoe gaan met zijn allen. Haag had er zijn best op gedaan, en goede zorg besteed aan kleding en alles. (21 oktober)
  • Godmother van Luuk Hoedemaekers door ‘t Kofschip. Een verhaal over macht en verborgen agenda’s met twee mafia-families, met vrouwen aan het hoofd. Ik heb ongegeneerd zitten lachen om dit stuk. Het was vreselijk grappig. (28 oktober)
  • The merry wives of Windsor, van William Shakespeare, door de Royal Shakespeare Company weer in Pathé. Leuk stuk, wordt door sommigen als één van de minste van onze veelschrijver gezien. Falstaff zit aan de grond en moet ergens geld aanboren. Dat wil hij krijgen door twee dames te belagen. Die hebben hem door en houden hem vreselijk voor de gek. De dochter van één van de dames moet ook nog aan de man en daar mogen natuurlijk ook drie mannen om knokken. Veel plezier gehad, het was weer aangenaam verpozen. (1 november)
  • Apocalypso van Jibbe Willems, door ODIA. Weer zo’n filosofisch stuk waarbij je moet nadenken dat absoluut niet aan mij is besteed. Alles draait om Jesse, de hoerenzoon die na een open sollicitatie voor de vacature van verlosser tot zijn verbazing wordt aangenomen. Maar hoe verlos je de mensheid als niemand je vergiffenis lust? Ik was best wel gecharmeerd van de jongen die Jesse speelde. Kan een heel leuke acteur worden. (4 november)
  • Genesis van Sophie Kassies, door AdoDvs. Het stuk wordt gespeeld voor het 120-jarig jubileum van AdoDvs, en daarmee is het de oudste groep van Den Haag. Deze Genesis, de derde die ik heb gezien is wel een beetje uitgekleed. Deden het Nationale Toneel en Het Wilde Westen nog de complete marathon, bij deze versie was er behoorlijk geschrapt. De groep is één van de beste in Den Haag en ik vond dit mooi, maar vrienden J en G die ook mee waren, waren minder enthousiast, het was volgens hen meer verhalend dan spelend. En dat was ook wel zo, er werd meer verteld dan er gespeeld werd. (24 november)
  • Een Foyer, de laatste toneelvoorstelling van het jaar, vier spelers die fragmenten speelden uit toneelstukken. Het is een presentatie van hun lessen. Mooie stukken van spelers die er absoluut wat van kunnen. Mooie afsluiting van het jaar (23 december)

Dat was het dan

Twintig voorstellingen, elf amateur-, negen beroepsvoorstellingen, waarvan ik zes keer in de bioscoop heb gezeten. Ik heb twee musicals gezien. Ik ben zes keer naar een Shakespeare geweest, en Macbeth heb ik twee keer gezien. Het volgende jaar ga ik hopelijk weer veel toneelstukken bezoeken.

Schrijven #WOT deel 51

Schrijven ~ Het vormen of produceren van letters om ideeën vast te leggen die worden uitgedrukt door karakters of woorden, of door ideeën over te brengen door zichtbare tekenen.

Ik was de afgelopen dagen druk bezig met het schrijven van een kerstverhaal dat op eerste kerstdag bij Martha gaat verschijnen. Dat was hard werken. De opdracht is leuk: Je zit aan het kerstdiner met je hele familie: ooms, tantes, nichtjes, neefjes en al hun aanhang en kinderen. Het is een flinke tafel, maar jij komt precies naast je meest excentrieke familielid te zitten. Beschrijf dat familielid: hoe heet hij/zij, hoe ziet hij/zij eruit, hoe ruikt hij/zij, klinkt hij/zij, wat zegt of doet dit familielid en wat vind jij daarvan? Hoe reageer je erop? Het bleek op Twitter al vrij snel dat meer mensen aan het schrijven waren geslagen en daar kon ik dus mijn frustraties kwijt. De allerlaatste was vanmiddag.

Verhalen schrijven

Een verhaal is een verhaal zou je zeggen. Ik heb in het verleden voor de #WOT wel meer verhalen geschreven, namelijk over covfefe, en over een robot. En daar had ik minder moeite mee. Het kan aan de lengte liggen, die twee verhalen hoefden namelijk geen 2000 woorden te tellen zoals dit kerstverhaal. En die twee verhalen heb ik er in een uurtje in geknald. Nou, met dit kerstverhaal ben ik al drie dagen bezig. Ik wil meer verhalen gaan schrijven, maar daar moet ik duidelijk wel tijd voor uittrekken.

Wat schrijf ik nog meer?

Ik blijf schrijven leuk vinden, dus ik schrijf stukjes voor dit blog, stukjes voor mijn andere blog, ik schrijf nog steeds voor Haghespel, voor mijn werk mag ik af en toe wel eens wat schrijven. In het kader van vergankelijker materiaal schrijf ik ook tweets en stukjes op Facebook. Ja, ik weet het, het blijft allemaal bestaan, maar zakt wel weg. Ik weet echt niet de inhoud van al mijn ruim 15.000 tweets. Maar: wie schrijft die blijft, dus ik blijf rustig doorgaan met deze hobby.

Iedere donderdag publiceert @drspee een woord waar je over mee kunt bloggen, vloggen, ploggen of op een andere manier kunt meedoen. WOT betekent Write on Thursday. Het woord van deze week staat hier.